SAMENWERKINGSRELATIES TUSSEN ORGANISATIES

DE STRATEGIE VAN SUCCESVOLLE HIGH TECH BEDRIJVEN

DOOR DR. ING. TIM DE LEEUW

Organisaties werken met elkaar samen omdat dit allerlei voordelen oplevert. Interorganisationele samenwerking verhoogt onder meer de productiviteit, het financiële resultaat, versnelt innovaties en geeft inzicht in nieuwe technologieën en veranderingen. Dat samenwerking daarnaast een dynamiek op zich is, krijgt van veel organisaties echter nog te weinig aandacht in de praktijk. Grote succesvolle organisaties die investeren in strategisch beheer van het totaal aan samenwerkingsverbanden met andere organisaties, scoren niet alleen betere financiële resultaten, ze zijn ook beter in het realiseren van de doelen die ze met interorganisationele samenwerking willen bereiken. Om inzicht te krijgen in hoe grote organisaties dat doen zijn 282 grote succesvolle High Tech bedrijven 20 jaar gevolgd in hun keuzes rondom samenwerkingsrelaties en samenwerkingsvormen in relatie tot technologische veranderingen*. Deze studie biedt inzichten op basis waarvan jouw organisatie bewustere keuzes kan maken in de portefeuille van samenwerkingsverbanden. Dit stelt je in staat de impact van interorganisationele samenwerking op de performance van je organisatie te verhogen. In deze onepager van Dr. Ing. Tim de Leeuw, Academic Director van de Parttime Master of Science in Business Administration aan TIAS Business School, komt het volgende aan bod:

  • Het waarom van interorganisationeel samenwerken
  • Zes samenwerkingsvormen en hun voor- en nadelen
  • Het goede voorbeeld van succesvolle High Tech bedrijven
  • Meer samenwerkingsrelaties is niet altijd beter
  • In drie stappen samenwerken in lijn met de doelen van je organisatie

*De Leeuw, T., Gilsing, V., & Duysters, G. (2019). Greater Adaptivity or Greater Control? Adaptation of IOR Portfolios in Response to Technological Change. Research Policy (48): 1586-1600.

HET WAAROM VAN SAMENWERKEN

Organisaties hebben altijd te maken met interne of externe omstandigheden die vragen om verandering. Denk aan nieuwe technologie, politieke besluitvorming, medische ontwikkelingen et cetera. Uit de praktijk én wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het invoeren van veranderingen beter gaat of eigenlijk niet zonder externe samenwerking kan. Er zijn altijd zaken die je als organisatie zelf niet kunt omdat je simpelweg de kennis of vaardigheden niet in huis hebt. En zelfs al zou je dat wel hebben, dan blijkt dat kennis en vaardigheden van buiten halen, in veel situaties sneller resultaat oplevert en meer toegang biedt tot nieuwe ontwikkelingen. Tijdens de intelligente lockdown in Nederland zag je bijvoorbeeld dat veel bedrijven en overheden met het programma Zoom aan de slag zijn gegaan. Begin mei kwam in het nieuws dat personen tijdens een raadsvergadering met Zoom ongeoorloofd gingen participeren en allerlei ongepaste zaken had geroepen. Veel bedrijven werkten toen al weken met Zoom en waren al op de hoogte van hoe dit te voorkomen was geweest. Stel dat de gemeente met deze bedrijven had gesproken over hoe Zoom te gebruiken, dan had de betreffende gemeente veel gehad aan de inzichten en ervaring die al met dit programma waren opgebouwd. Als alternatief voor individuele samenwerking/uitwisseling van best practice had de gemeente ook ervaringen kunnen delen en kennis kunnen opdoen via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 6 samenwerkingsvormen en hun voor- en nadelen Organisaties gaan continue allerlei nieuwe samenwerkingsverbanden aan om nieuwe doelen te bereiken en sluiten daarnaast bestaande samenwerkingsrelaties af omdat het beoogde doel is bereikt of omdat de beoogde doelen niet worden verwezenlijkt. Deze samenwerkingsverbanden kunnen op 6 verschillende manieren worden vormgegeven:

*De Leeuw, T., Gilsing, V., & Duysters, G. (2019). Greater Adaptivity or Greater Control? Adaptation of IOR Portfolios in Response to Technological Change. Research Policy (48): 1586-1600.

HET GOEDE VOORBEELD VAN SUCCESVOLLE HIGH TECH BEDRIJVEN

In de eerdergenoemde studie naar de strategische keuzes van 282 grote succesvolle grote High Tech bedrijven in interorganisationele samenwerking, is onderzocht welke keuzes deze organisaties maken in hun portefeuille samenwerkingsrelaties in relatie tot technologische veranderingen over een periode van 20 jaar. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen externe technologische veranderingen op sectorniveau en interne technologische veranderingen die door organisaties zelf werden geïnitieerd. Organisaties anticiperen immers op nieuwe ontwikkelingen die van buiten op hen afkomen in de vorm van bijvoorbeeld nieuwe technologieën, of nemen zelf het initiatief tot een verandering. Zo heeft de coronapandemie er bijvoorbeeld toe geleid dat telewerken en het gebruik van online applicaties bij organisaties een enorme vlucht heeft genomen. De 282 grote succesvolle High Tech bedrijven hadden in een periode van 20 jaar minstens 8044 nieuwe interorganisationele samenwerkingsrelaties in verschillende samenwerkingsvormen. Daarnaast dienden zij ruim 57.000 patenten in, wat en indicatie geeft van de technologische veranderingen die er in 20 jaar tijd hebben plaatsgevonden. Tevens kun je stellen dat deze bedrijven over de knowhow en ervaring beschikken om hun portefeuille samenwerkingsrelaties (optimaal) af te stemmen op de doelstellingen van hun organisatie op dat moment in de tijd. Externe verandering op sectorniveau Uit het onderzoek blijkt dat zo gauw er een grote onzekerheid optreedt in de vorm van een technologische verandering op industrie of sectorniveau, de High Tech bedrijven besluiten de diversiteit in samenwerkingsvormen en het aantal samenwerkingsrelaties uit te breiden; ze gaan meer doen op verschillende manieren. Dit laat zien dat de bedrijven op zoek gaan naar een antwoord op hoe ze het beste met deze verandering kunnen omgaan. Of de verandering een kans of bedreiging is, is vaak nog niet duidelijk. Ze zetten daarom verschillende vooral flexibele samenwerkingsvormen in, zodat ze weer gemakkelijk van de samenwerkingsrelaties af kunnen. In feite verkennen ze aan de hand van meer en diverse samenwerkingsrelaties de markt en spreiden de risico’s. Voor de prijs van 1 overname kun je bijvoorbeeld 3 allianties doen, wat een bedrijf in staat stelt veel meer kennis en resources op te halen bij verschillende bedrijven. Interne verandering op bedrijfsniveau Wanneer de bedrijven zelf een verandering initiëren, zie je een andere beweging. In dit geval weten ze heel goed wat ze aan het doen zijn. De bedrijven hebben minder de behoefte om naar buiten te gaan en verkleinen het aantal samenwerkingsrelaties en de diversiteit van samenwerkingsvormen, verrassend genoeg bij zowel de flexibele als de minder flexibele vormen. De bedrijven zijn meer intern gefocust, en gaan met een selectere groep relaties heel gericht aan de gang.

MEER SAMENWERKINGSRELATIES IS NIET ALTIJD BETER

De regel ‘hoe meer samenwerkingsrelaties hoe beter in onzekere tijden’ is niet vanzelfsprekend. Wanneer je kijkt naar de relatie tussen het totale pakket aan samenwerkingsrelaties van een organisatie en het organisatieresultaat in de vorm van groei, innovatie, productiviteit en winst, dan zie dat de organisatieresultaten toenemen, wanneer het aantal samenwerkingsrelaties toeneemt, wanneer je begint te meten bij 0 relaties. Maar bij een blijvende toename van het aantal samenwerkingsrelaties gaan de negatieve effecten, bijvoorbeeld in de vorm van kosten, de positieve effecten onderdrukken, en op een gegeven moment zelfs overnemen. Met andere woorden, je kunt best 500 vrienden hebben op Facebook, maar in de praktijk is het lastig om al die vrienden effectief te onderhouden, naar de verjaardagen te gaan en tijd aan hen besteden. Het is dus echt belangrijk om als organisatie na te denken over jouw portefeuille samenwerkingsrelaties en te onderzoeken of deze nog steeds in lijn is met de strategie en doelen van je organisatie.

IN 3 STAPPEN SAMENWERKEN IN LIJN MET DE DOELEN VAN JE ORGANISATIE

Veel met name kleinere organisaties werken met andere organisaties samen op een manier die ze gewend zijn en met partners die ze goed kennen. Dat hoeft niet per se slecht te zijn. Maar zeker in een wereld waarin veranderingen de enige constante lijken te zijn, en vaak niet direct duidelijk is of het gaat om een dreiging of kans, kan een bewustere keuze in het aantal samenwerkingsrelaties en samenwerkingsvormen, voordelen bieden. In 3 stappen breng je je portefeuille samenwerkingsrelaties in lijn met de doelen van je organisatie.

Dr. Ing. Tim de Leeuw is Associate Professor bij TIAS School for Business & Society en Academic Director van de deeltijd MSc in Business Administration (bedrijfskunde). Tim heeft zelf een bedrijfskundige achtergrond. Zijn onderwijs focust zich op onderzoeksmethode zoals Quantitative Methods, Academic Reading and Writing, Business Research Methods, Analytical Skills etc. Zijn onderzoek richt zich op samenwerkingen tussen en binnen organisaties en kijkt o.a. naar en de effecten van deze samenwerkingen op bedrijfsresultaat zoals innovatieve performance. Zijn onderzoek is gepubliceerd in diverse internationale wetenschappelijke tijdschriften.

Creëer impact met interorganisationele samenwerking Organisaties hebben samenwerking met andere organisaties nodig om te groeien, van koers te veranderen, hun continuïteit te waarborgen en te innoveren. Voor het vinden van en verbinden met de juiste samenwerkingspartners, is multidisciplinariteit een must.

Wil jij als internationaal georiënteerde managementprofessional een impact hebben op interorganisationele samenwerking? Dan is het van belang dat je thuis bent in de verschillende vakgebieden die samen jouw bedrijfskundig inzicht onderbouwen. Alleen dan ben je in staat met verschillende disciplines aan elkaar te koppelen, samenwerkingspartners bij elkaar te brengen, externe kennis intern in te brengen en vanuit strategisch oogpunt samenwerking te organiseren. In de TIAS-opleiding Parttime Master of Science in Business Administration, genereer je deze kennis en ontwikkel je je professioneel en persoonlijk op het gebied van leiderschap en teamcoaching.

Meer informatie over de Parttime Master of Science in Business Administration? Neem voor persoonlijk advies gerust contact met mij op.

Esther Sinnige Program Adviser +31 13 466 3906

Our vision We believe business exists to serve society

Our purpose

We develop leaders who serve society by transforming business

Our ambition

We are the go-to-school for business transformation that serves society. An international hub for life long development for leaders who want to have an impact on society through business, now and in the future.

TIAS #Neverstopasking At TIAS, we encourage people to Never Stop Asking. To be critical and inquisitive. And at the same time creative and focussed on collaboration.


NEVER STOP ASKING

TILBURG UNIVERSITY

EINDHOVEN UNIVERSITY

OF TECHNOLOGY