4 RISICOFACTOREN IN INTERNATIONAL BUSINESS

INTERNATIONALE RISICO’S VERKENNEN, INDAMMEN EN SPREIDEN

DOOR DR. ERIC DOOMS

Wanneer je internationaal zakendoet of gaat doen, heeft de macro-omgeving waarin je organisatie acteert, grote invloed op de resultaten van je organisatie. Handelspolitieke beslissingen, ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijk ondernemen, economische ontwikkelingen, technologische ontwikkelingen en demografische ontwikkelingen. Het zijn stuk voor stuk veranderingen die een risico of kans kunnen opleveren.

In de literatuur wordt vaak gesproken over vier risicofactoren in international business die je houvast bieden om de risico’s in kaart te brengen. Dit stelt je in staat de risico’s voor jouw internationale activiteiten te verkennen, in te dammen, af te dekken en te spreiden zodat je beter kunt inspelen op de kansen. In deze onepager gaat Dr. Eric Dooms, Associate Professor of Strategy en Academic Director van de full-time en executive MBA-programma's van TIAS, in op: • Vier risicofactoren in international business: de inzichten • Hoe verken je de risico’s en hoe ga je er mee om? • Hoe anticipeer je op de risico’s van internationale crises • Wat kunnen we leren van de coronacrisis?

4 RISICOFACTOREN IN INTERNATIONAL BUSINESS: DE INZICHTEN

In de regel zijn er vier risicofactoren waarmee je bij internationaal zakendoen rekening moet houden: commerciële, financiële, land en interculturele risicofactoren (zie bijvoorbeeld Cavusgil, Knight en Riesenberger, 2017). In onderstaande figuur zijn per risicofactor de belangrijkste risico’s genoemd.

Cavusgil, Knight & Riesenberger (2017)

In algemene zin geldt dat je als organisatie altijd rekening moet houden met een breed scala aan factoren en ontwikkelingen die op je afkomen. Waar je als organisatie ook opereert, je hebt altijd te maken met het feit dat je in een omgeving actief bent waar politiek, overheid, maatschappij, sociaal-culturele aspecten en het bedrijfsleven sterk verweven zijn en elkaar sterk beïnvloeden. Het is van belang dat je je daar bewust van bent, dat je grip krijgt op hoe de interactie tussen al deze verschillende aspecten loopt, en hoe dit de risicofactoren die van belang zijn voor jouw organisatie beïnvloedt. Tijdens de coronapandemie speelt dit des te meer en is dit zelfs urgent, omdat er allerlei voor het grootste deel onvoorspelbare internationale ontwikkelingen gaande zijn die op allerlei manieren in elkaar grijpen. Verkennen van de risico’s en ernaar handelen Inzicht in de risicofactoren die jouw internationale activiteiten kunnen beïnvloeden, begint bij bewustwording en een stuk analyse en onderzoek om grip te krijgen op de risicofactoren. Bijvoorbeeld voor een cross-cultural risk, is het van belang om te weten hoe dat in het land(en) waar jij zakendoet, naar voren komt. Hoe ga je met medewerkers en zakenpartners om? Wat is de besluitvormingsstijl? In Nederland en Duitsland is het bijvoorbeeld de gewoonte wat directer en zakelijker met zakenpartners om te gaan dan in Japan. In Japan staat de relatie op nummer 1. Pas als er sprake is van een goede relatie, kan er over zaken gepraat gaan worden.

In de praktijk: HEMA in Europa versus Bavaria in Ethiopië Voor HEMA die in bijvoorbeeld Frankrijk en Duitsland actief is, zal het risicoprofiel van de internationaliseringsstrategie er heel anders uitzien dan voor bijvoorbeeld Bavaria die in Ethiopië een brouwerij heeft. Voor HEMA gaat het vooral om hoe zij met een slim concept kunnen concurreren met bestaande winkelketens in Duitsland en Frankrijk. De risico’s die HEMA met de internationalisering neemt, vallen daarom voornamelijk onder de risicofactor commercial risk en daarnaast een relatief klein cross-cultural risk als het gaat om het assortiment dat in de winkels komt te liggen. De risicofactoren country risk en currency risk spelen een veel minder grote rol. De Bavaria-brouwerij in Ethiopië heeft te maken met de rol van de overheid, lokale toeleveranciers en lokale aandeelhouders, maar opereert in een enorme groeimarkt. De risicofactoren country risk, cross-cultural risk en currency risk zullen voor Bavaria in Ethiopië minstens zo belangrijk zijn als het commercial risk. Door de internationale activiteiten van HEMA en Bavaria met elkaar te vergelijken op basis van de vier risicofactoren in international business, wordt snel duidelijk hoe dit je kan helpen een risicoprofiel te maken van bestaande internationale businessactiviteiten ten behoeve van bijvoorbeeld risicospreiding. Maar ook dat het inzichtelijk maakt, welke risicofactoren aandacht vragen bij het opstarten van internationale businessactiviteiten, teneinde de risico’s in te dammen, te spreiden of te besluiten het risico niet te nemen.

OMGAAN MET DE RISICO’S VAN INTERNATIONALE CRISES

In een globaliserende wereld waarin de onderlinge afhankelijkheid steeds groter wordt, heeft een internationale crisis een enorme impact op internationale businessactiviteiten. Hoe wapen je daartegen? Allereerst bepaalt de aard van de crisis welke van de vier risicofactoren om alertheid vragen. Bij een financiële crisis zal het vooral om financial en country risks gaan, bijvoorbeeld als het in een land helemaal fout gaat en dit een enorme impact heeft op de rest van de wereld. Bij de huidige coronapandemie vragen alle vier de risicofactoren om aandacht. Deze crisis is dusdanig groot dat alles in elkaar grijpt en zelfs de vier gangbare risico’s worden overstegen. Dat maakt het zo moeilijk om snel tot een goede oplossing te komen. Scenario analyses Wat je kunt doen is op de toekomstige effecten van de coronacrisis anticiperen door scenario analyses te maken. Daarmee breng je de grote risico’s waar de crisis naartoe kan bewegen in kaart. Wanneer dit helder is, wordt het mogelijk om op basis van best case en worst case scenario’s verschillende alternatieve plannen te formuleren. Door vervolgens de effecten van de crisis nauwlettend te volgen ben je voorbereid op het moment dat een bepaald scenario zich gaat ontvouwen. Veel internationale bedrijven houden zich op dit moment daarmee bezig. Ze volgen de ontwikkelingen van de coronacrisis op de voet. Zodra de signalen uit een bepaald scenario zich voordoen, zullen ze het plan dat voor dit scenario is geformuleerd, gaan uitrollen. De les van de coronacrisis De impactvolle ontwikkelingen die de coronacrisis in gang heeft gezet, lenen zich om nu beslissingen te nemen over diversificatie. In magazines als Harvard Business Review en MIT Sloan Management Review zetten blogs en columns over het thema ‘Rethinking the globalized supply chain’ (zie bijvoorbeeld Shih, 2020) de toon met suggesties om weer meer lokaal te gaan produceren of de inkoop van componenten en producten te spreiden over verschillende landen. Maar daar zou het niet bij moeten blijven. Het is ook raadzaam om na te denken over diversificatie in productmarkcombinaties, in de producten en diensten die je aanbiedt, en in de regio’s en sectoren waar je opereert met iedere schakel in je value chain. De les die we nu met z’n allen kunnen trekken is dat we ons bij internationaal zaken doen niet te afhankelijk moeten maken van bepaalde activiteiten en regio’s.

Dr. Eric Dooms is Associate Professor of Strategy en Academic Director van de full-time en executive MBA-programma's. Hij behaalde zijn Ph.D. aan Tilburg University na een onderzoek naar de relatie tussen hoofdkantoor en dochterbedrijven bij grote bedrijven. Eric heeft een ruime ervaring in het geven van onderwijs over strategie in het hoger onderwijs en op executive niveau.

Creëer impact met leiderschap in international business De vier risicofactoren in international business komen uitgebreid aan bod in de 2 internationale modules van TIAS-opleiding Executive Master of Business Administration. Dit Engelstalige, allround Executive MBA-programma heeft daarnaast een uniek geïntegreerd leiderschapsprogramma. Je ontwikkelt en versterkt je kennis over leiderschap, je professionele competenties en je persoonlijke vaardigheden op het gebied van leiderschap. Daarnaast is er de gehele opleiding aandacht voor persoonlijke ontwikkeling. Hierdoor wordt je persoonlijke transitie op gang gebracht, waardoor je impact gaat genereren voor je eigen toekomst én voor jouw organisatie.

Meer informatie over de Executive Master of Business Administration? Neem voor persoonlijk advies gerust contact met mij op.

Tinka Broeders Program Adviser +31 13 466 3916

Our vision We believe business exists to serve society

Our purpose

We develop leaders who serve society by transforming business

Our ambition

We are the go-to-school for business transformation that serves society. An international hub for life long development for leaders who want to have an impact on society through business, now and in the future.

TIAS #Neverstopasking At TIAS, we encourage people to Never Stop Asking. To be critical and inquisitive. And at the same time creative and focussed on collaboration.


NEVER STOP ASKING

TILBURG UNIVERSITY

EINDHOVEN UNIVERSITY

OF TECHNOLOGY