Master of Management and Organization: een life-changing event
‘We brengen leiderschap en verandering bij elkaar door vanuit verschillende perspectieven naar uitdagingen van deelnemers te kijken.’
INTERVIEW MET ACADEMIC DIRECTOR ROGER BOUGIE
‘Ervaren professionals en managers die kiezen voor de opleiding Master of Management and Organization, willen zich verder verdiepen, woorden vinden voor wat ze in de praktijk tegenkomen, geïnspireerd raken.’ Aan het woord is Roger Bougie, sinds januari 2024 Academic Director van dit executive masterprogramma bij TIAS. ‘In de master brengen we leiderschap en verandering bij elkaar door vanuit verschillende perspectieven te kijken naar de vraagstukken en uitdagingen die de deelnemers van dit programma in de praktijk tegenkomen. Een belangrijke onderliggende vraag is daarbij telkens: hoe vinden we duurzame oplossingen, oplossingen die echt werken, voor de actuele complexe vraagstukken die zich in veel organisaties en sectoren voordoen? Factoren als technologie, demografie en klimaatverandering hebben impact op de samenleving, en op het oog kleine veranderingen hebben steeds vaker grote gevolgen. Daar willen onze deelnemers meer over weten.’
Wie is Roger Bougie?
Roger Bougie is sinds zijn aanstelling als Associate Professor bij TIAS in 2012 als docent onderzoeksmethoden betrokken bij onder andere de Master of Management and Organization. Vanaf januari 2024 is daar de overall inhoudelijke verantwoordelijkheid voor deze opleiding bijgekomen in de rol van Academic Director. Roger is afgestudeerd als bedrijfseconoom maar wist al heel jong dat hij wilde lesgeven. ‘Wat is er mooier dan leren? En andere mensen daarbij helpen?’ Bij TIAS combineert hij lesgeven met onderzoek en management. ‘ In de rol van Academic Director is mijn missie dezelfde als in mijn rol als docent: op zo’n manier impact hebben dat de deelnemers gedurende het programma een verandering ondergaan zodat ze kunnen komen tot oplossingen die werken. Als docent onderzoeksmethoden bij de master doe ik dat heel direct. Dan zie je op een bepaald moment dat mensen het licht zien. Als Academic Director doe ik dat iets meer indirect door als eindverantwoordelijke voor de inhoud de modules goed op elkaar af te stemmen en de juiste match te maken met de leerbehoefte van de deelnemers van de master.’
‘Soms creëert de gekozen oplossing nieuwe problemen.’
Problemen duurzaam oplossen
Als voorbeelden van actuele complexe maatschappelijke vraagstukken die vragen om een meer duurzame oplossing noemt Roger de zorg die vastloopt en het lerarentekort. Maar ook op organisatieniveau zijn er tal van vraagstukken die complexer zijn dan in eerste instantie gedacht. ‘Als ik kijk hoe bestuurders en managers aan de slag gaan met probleemoplossing, dan zie ik dat dit soms effectief gebeurt maar ook dat de gekozen oplossing soms juist nieuwe problemen creëert. Denk aan de KNVB die besluit de wedstrijd voortaan stil te leggen als het publiek bekertjes op het veld gaat gooien. Of een kinderopvangorganisatie die boetes gaat instellen om te zorgen dat de ouders niet meer te laat hun kind komen ophalen.
Nieuwe problemen creëren ‘Wat je merkt is dat dit soort interventies soms tegengestelde effecten kunnen hebben dan wat je hoopt. Supporters gingen na de ingestelde KNVB-maatregel juist bekertjes op het veld gooien omdat het stilleggen van de wedstrijd voor hun team voordeel opleverde. Bij de kinderopvangorganisatie kwamen ineens 2,5 keer zoveel ouders te laat omdat ze hun sociale en morele ongemak met een relatief laag bedrag konden afkopen. Dit zijn twee voorbeelden van interventies waarbij je zou kunnen denken dat je het probleem oplost. Maar omdat de situatie complexer is dan je denkt en de gevolgen van jouw handelingen zich niet beperken tot tijd en plaats, zie je ineens dat er iets heel anders gebeurt dan wat je verwacht dat er gebeurt. Als docent en onderzoeker vind ik juist dit soort situaties interessant. Hoe komt het nou dat we de ene keer er wel in slagen het probleem op te lossen en de andere keer niet? Daar wissel ik graag van gedachten over met mijn deelnemers.’
Vanuit verschillende invalshoeken kijken De Master of Management and Organization is een breed bedrijfskundig programma waarin deelnemers worden uitgenodigd vanuit verschillende invalshoeken naar hun eigen organisatie te kijken. Roger: ‘Doordat je vanuit verschillende invalshoeken, zoals marketing, finance of HRM, naar de organisatie kijkt, leer je niet alleen de taal van die afdelingen te spreken, je leert ook om die organisatie als één geheel te zien in plaats van allemaal kleine stukjes. Je gaat ook beseffen dat een organisatie als één geheel moeten worden gecoördineerd. De dialoog kunnen aangaan met mensen van andere afdelingen, is daarvoor natuurlijk heel belangrijk. Deelnemers leren op die manier naar het grote plaatje te kijken. Dat je dit kunt is bij elke stap in je carrière van groter belang.
Mensgericht ‘Daar hoort eveneens bij dat je beseft dat je in de organisatie maar ook daarbuiten verschillende stakeholders hebt met verschillende doelen, met verschillende motieven, met verschillende ideeën’, brengt Roger een andere factor in het spel. ‘Ook dat heeft invloed op veranderprocessen. Een avond kijken naar de verkiezingsdebatten geeft je hiervan een perfect beeld. Veel verschillende, voor Nederland grote, thema’s passeren de revue, zoals zorg en inkomensgelijkheid. De vertegenwoordigers van politieke partijen definiëren de situatie ieder vanuit hun eigen perspectief, door de bril waardoor zij kijken. En op die manier is veranderen’, benadrukt Roger, ‘voor een heel groot deel mensgericht. Hoe kijken verschillende stakeholders naar de situatie, zien zij de noodzaak om te veranderen en hoe krijg je ze mee? Dat is de kern van verandermanagement.
Transformatie en leiderschap Je kunt een nieuwe procedure inrichten om een probleem op te lossen of een systeem bouwen, maar dat is het makkelijke deel van het verhaal. Ervoor zorgen dat mensen in de organisatie zich anders gaan gedragen, dat is waar het om draait. Daar besteden we bijvoorbeeld in de module Transformatie en Leiderschap veel aandacht aan. Ook als het gaat om strategievorming denk ik dat het meekrijgen van mensen bij de implementatie van de strategie het belangrijkste onderdeel is. Er wordt wel eens gezegd dat mensen bang zijn om te veranderen. Maar dat is niet zo. Mensen zijn tenslotte niet bang om de loterij te winnen. Waar mensen wel bang voor zijn is om iets kwijt te raken in een veranderproces. Daar moet vooral de aandacht naar uitgaan als je een verandering in een organisatie wilt doorvoeren.’
Toekomstbestendig
Anders leren kijken naar een situatie of probleem houdt volgens Roger ook in dat er aandacht nodig is voor het systeem waarbinnen een organisatie actief is. ‘Wie zijn de verschillende belanggroepen, wie zijn je stakeholders? Vroeger ging het alleen maar om die aandeelhouder tevreden houden. Tegenwoordig denken organisaties steeds meer na over hoe ze hun verschillende stakeholders kunnen betrekken bij hoe zij in de wereld staan, en bij de diensten en producten die zij leveren. Aandacht voor de relatie tussen business & society komt daarom in elke module van de master terug. Veel problemen zijn als individuele organisatie niet meer op te lossen. Kijk bijvoorbeeld naar de zorg of het onderwijs. Het lerarentekort kun je als individuele organisatie niet meer oplossen. Het zorginfarct kun je als individuele organisatie niet meer oplossen. Daarvoor is samenwerking nodig. Dat vraagt dat je het grotere plaatje kunt zien en soms over je eigen belangen heen kunt springen.’
Een transformerende leeromgeving
Elke module van de Master of Management and Organization heeft een bepaalde, vaste heartbeat, een didactisch concept dat leidt tot diep leren. Twee weken voor elke driedaagse in class bijeenkomst is er een inspirerende kick-off met als doel deelnemers te helpen zich daarop voor te bereiden. Roger: ‘De eerste dag doen we het inhoudelijk deel van de module. Dan wordt er ingegaan op de laatste ontwikkelingen binnen een bepaald vakgebied. Deelnemers zijn die eerste dag vaak ongelooflijk onder de indruk van de kwaliteit van de docenten. Dat gaat niet alleen over de kennis waar de docenten over beschikken maar ook over wat ze uit eigen ervaring kunnen vertellen over de praktijk, en hoe ze de theorie heel makkelijk aan de praktijk van elke deelnemer weten te koppelen. Zo blijven we heel dicht bij de belevingswereld van deelnemers. Daardoor zijn deelnemers in staat opgedane nieuwe inzichten en kennis te integreren met wat ze al weten.
Vertalen naar de praktijk ‘Op dag twee gaan de deelnemers de inhoud toepassen. Dat gebeurt op allerlei verschillende manieren, waaronder via cases en games. Op de derde dag doen we een bedrijfsbezoek. Een bedrijfsbezoek levert toegevoegde waarde omdat er ‘echte’ praktijkervaringen worden opgedaan en er actief wordt geparticipeerd. Ook daardoor beklijft opgedane kennis beter. Het in de praktijk zien en horen hoe zaken werken of gedaan kunnen worden, spreekt doorgaans erg tot de verbeelding. Zeker omdat we in een aantal gevallen op bezoek gaan bij organisaties van alumni van ons eigen programma. Op deze manier zorgen we er met ons didactisch concept voor dat deelnemers de kennis die we bijbrengen meteen kunnen vertalen naar de praktijk.
Opdrachtgevers profiteren direct Na de driedaagse gaan deelnemers aan de slag in hun eigen organisatie met wat ze hebben geleerd. ‘Ze werken in feite als een soort consultant aan een specifieke situatie of probleem’, legt de Academic Director uit. ‘Daar profiteren organisaties van doordat ze ineens een medewerker in huis hebben die niet alleen inhoudelijk sterker is, maar ook mensen weet mee te krijgen in een verandering binnen de organisatie. In mijn module moeten ze bijvoorbeeld nadenken over een probleem dat zich voordoet. Bijvoorbeeld personeelsverloop of ziekteverzuim. Daar gaan ze met verschillende mensen in de organisatie de dialoog over aan. Wat je merkt is dat dit onderzoek in de organisatie op een bepaalde manier een interventie is. Door met collega's te praten over een probleem, komt er in de organisatie vaak heel veel energie vrij. Op die manier profiteren opdrachtgevers heel direct van een medewerker die het MMO-programma volgt.
Deelnemers hebben direct impact ‘Voor de deelnemer is zo’n onderzoek in de eigen organisatie niet alleen belangrijk om ervaring op te doen met toe te passen wat ze geleerd hebben, het is ook een soort bewustwordingsproces’, verlegt Roger de focus. ‘Ze hoeven bijvoorbeeld eens een keer niet binnen een dag met een oplossing komen. Ze mogen vier weken lang nadenken over wat het probleem eigenlijk is. Dus ik geef ze eigenlijk een cadeautje. Maar daarmee breng ik ze wel in een situatie die ze niet gewend zijn. Een onzekere situatie waar ze even aan moeten wennen. En dat is precies waarvoor mensen naar TIAS komen. Om dingen anders te doen dan dat ze gewend zijn. Situaties ingaan waarin je misschien onzeker bent, zoals de dialoog aan gaan met collega’s over onderwerpen waarin je geen expert bent. Maar doordat deelnemers op verschillende vlakken van de organisatie inhoudelijk sterker worden, kunnen ze op een heel andere manier en op een hoog niveau die dialoog met collega’s aangaan en daarmee impact hebben. Door over zaken te praten, zet je dingen in gang. Mensen gaan er ineens over nadenken; van zo had ik er nog nooit naar gekeken. Dat is precies wat je wil.’
‘Die verandering waar deelnemers doorheen gaan heeft zeker te maken met dat we zo dicht bij hun belevingswereld blijven.’
Life-changing event
Dankzij het direct toepassen van het geleerde in de praktijk, eerst binnen de veilige leeromgeving en daarna via een onderzoekproject in de eigen organisatie, blijft de nieuwe manier van kijken naar en het aanpakken van een probleem of situatie ook na de master bij. ‘Dat hoor ik ook terug van deelnemers aan het einde van het programma’, licht Roger toe. ‘Ze vertellen bijvoorbeeld: “Mijn repertoire is groter geworden. Ik kan woorden geven aan dingen waar ik vroeger geen woorden voor had. Ik heb geleerd op een andere manier naar de organisatie te kijken en ik kan uitleggen aan anderen hoe ik dingen zie. Ik heb het gereedschap om op de juiste manier in te spelen op situaties die zich voordoen.” Die verandering waar deelnemers doorheen gaan heeft zeker te maken met dat we zo dicht bij hun belevingswereld blijven. Dan gebeurt er iets dat best diepgaat. Dat hoor ik ook terug in gesprekken met alumni. Dan beginnen die ogen weer te glimmen. Sommige alumni noemen de master zelfs een life changing event. Dat is eigenlijk precies waar je op hoopt.’
Een dagdeel meelopen?
Wil je zien, voelen en ervaren wat er precies gebeurt tijdens een module van de Master of Management and Organization? Roger nodigt je uit om een dagdeel mee te doen. ‘Dan ondervind je hoe dicht dat staat bij waar je dagelijks in praktijk mee actief bent. Dan snap je wat het is. Het is ongelofelijk inspirerend om mensen die inhoudelijk zo deskundig zijn over een bepaald thema te horen spreken. Dat is de ervaring die onze deelnemers hebben, maar dat is moeilijk uit te leggen. Dat moet je voelen.’
Neem contact op met de Program Adviser van de Master of Management and Organization en meld je aan voor een dagdeel van de modules van jouw keuze.
TIAS is de business school van Tilburg University en Eindhoven University of Technology.
NEVER STOP ASKING
TILBURG UNIVERSITY
EINDHOVEN UNIVERSITY
OF TECHNOLOGY