WAT ZIJN DIGITALE PLATFORMS EN KUNNEN DIE IN MIJN BEDRIJFSTAK OPDUIKEN?

Digital Platform Map

Een platform is een systeem dat ‘many-to-many’ interacties (M2M) mogelijk maakt. Een voorbeeld van een platform in de fysieke wereld is een markt, waar meerdere verkopers met meerdere kopers in interactie gaan. Die werking is beduidend anders dan die van een gewone winkel waar vertrokken wordt van het ‘one-to-many’ principe; er is dan maar één verkoper meerdere klanten. Dankzij de digitalisering zie je nu allerlei nieuwe platforms online ontstaan. Ook deze platforms zijn M2M-systemen die weten efficiënt mensen bij elkaar te brengen die iets van waarde willen uitwisselen. Dit heeft geleid tot nieuw businessmodellen gebaseerd op de toegevoegde waarde van efficiënte matchmaking. Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw business? Zijn deze nieuwe digitale platforms een bedreiging of een kans? De Digital Platform Map brengt de 6 types digitale platforms in kaart.

CONCEPTUEEL MODEL

Het Digital Platform Map model onderscheidt 6 verschillende types digitale platforms op basis van de manier waarop uitwisseling van waarde mogelijk wordt gemaakt. Elk type platform wordt geïllustreerd met bekende voorbeelden.

DE KERNELEMENTEN

De 6 categorieën zijn gebaseerd op telkens een andere vorm van matchmaking die door de digitale platforms mogelijk wordt maakt:

1. Digitale marktplaats. Op een digitale marktplaats worden meerdere kopers gekoppeld aan meerdere leveranciers. Zo brengt Uber reizigers in contact met chauffeurs en verbindt Booking.com hotels met gasten. Amazon is ooit opgericht als digitale winkel (‘one-to-many’), maar is uitgegroeid tot een digitaal platform toen het besloot ook andere leveranciers toe te laten tot hun systeem.

2. Digitale zoekmachine. In een digitale zoekmachine worden mensen met een informatiebehoefte in verbinding gebracht met meerdere informatiebronnen. Omdat het een zoekopdracht is die het digitale systeem activeert, noemen we zo’n platform een zoekmachine. Zoekmachines als Google, Baidu en Bing, gebruiken we voor algemene zoekopdrachten. Daarnaast bestaan er ook zoekplatforms die zich hebben gespecialiseerd. Foursquare, de zoekmachine waarmee je diensten in je buurt kunt vinden, is daar een goed voorbeeld van.

3. Digitale opslagplaats. In een digitale opslagplaats slaan allerlei leveranciers hun digitale creaties op zodat gebruikers deze materialen op een moment dat het hun uitkomt, op kunnen halen. Er is dus geen sprake van directe matchmaking, maar doet een digitale opslagplaats in feite dienst als een digitale bibliotheek. YouTube en Spotify zijn hier goede voorbeelden van: er kan tijd overheen gaan voordat mensen een in de bibliotheek geplaatste video of muziekalbum bekijken of beluisteren.

4. Digitaal communicatieplatform. Een digitaal communicatieplatform stelt meerdere gebruikers in staat om documenten en/of berichten naar anderen te sturen, of real-time te communiceren via spraak en video. Een aantal van deze digitale communicatieplatforms hebben hun eigen technische netwerk (bijv. Vodafone), andere organisaties, zoals Snapchat, WhatsApp en Skype, werken via het internet.

5. Digitale community. Digitale communities stellen mensen in staat om virtueel te verbinden en informatie uit te wisselen. Op Facebook kun je je eigen netwerk van vrienden opbouwen en is het mogelijk om ‘groepen’ te creëren. LinkedIn faciliteert dit ook, maar dan voor de zakelijke markt.

6. Digitaal betaalplatform. Digitale betaalplatforms verbinden mensen aan partijen waaraan ze geld verschuldigd zijn. Sommige betaalplatforms, zoals Adyen, werken ‘achter de schermen’ in opdracht van bedrijven. Andere betaalplatforms richten zich rechtstreeks tot consumenten, zoals Apple Pay en PayPal. Er is en toenemende trend waarneembaar dat marktplaatsen en community platforms zich aan het uitbreiden zijn naar betaalplatforms. Amazon en WeChat zijn hier voorbeelden van.

Heeft digitalisering een grote impact op de strategie van jouw organisatie?

Met het Executive Leiderschap & Management Programma genereer je kennis, inzichten en vaardigheden om effectief te anticiperen op complexe uitdagingen, waardoor je de juiste strategische keuzes kunt maken.

DE BELANGRIJKSTE INZICHTEN

Gebruik van het Digital Platform Map levert de volgende inzichten op:

  • Nieuwe vormen van bemiddeling. Met de komst van het internet dachten veel mensen dat tussenpersonen zouden verdwijnen (desintermediatie). In de praktijk zien we juist een nieuwe categorie van bemiddelaars ontstaan: de digitale platforms gebaseerd op het ‘many-to-many’ (M2M) principe.
  • De waarde van matching. De Digital Platform Map toont aan dat de waarde van digitale platforms zit in hun vermogen tot efficiënte matchmaking tussen vraag en aanbod.
  • Basis van een businessmodel. Wanneer een digitaal platform waarde creëert, kan het uitgroeien tot een echte business, mits het platform wordt gekoppeld aan het juiste inkomstenmodel om die waarde te incasseren.
  • Het effect van netwerken. Alle platforms halen voordeel uit de opwaartse spiraal die ontstaat wanneer veel kopers veel leveranciers aantrekken, die op hun beurt weer meer kopers aantrekken, enzovoort. De platforms creëren en behouden op deze manier hun eigen ecosysteem, dat door de groeiende omvang telkens versterkt wordt (netwerkeffect).
  • Vertakking onder platforms. De meeste bedrijven starten een platform binnen een van de 6 onderscheiden types. Netwerkeffecten zorgen ervoor dat deze bedrijven kunnen uitbreiden naar andere types, zodat ze uit kunnen groeien tot alomvattende platforms of everything.
TIP

Brainstorm over de effecten van digitale platforms in jouw branche Als zelfs in de liefde een digitaal platform kan ontstaan om partijen aan elkaar te koppelen (Tinder), dan is iedere bedrijfstak kwetsbaar voor de opkomst van digitale platforms. Ook die van jou. Dus tijd om als Management Team te brainstormen over de effecten van mogelijke platforms in jouw achtertuin.

Prof.dr. Ron Meyer


NEVER STOP ASKING

TILBURG UNIVERSITY

EINDHOVEN UNIVERSITY

OF TECHNOLOGY