HOE CREËER IK SYNERGIE TUSSEN BUSINESSUNITS?

11C Synergie Model

6 manieren om synergie te organiseren Grotere organisaties worden vaak opgesplitst in autonome businessunits omdat deze flexibel mee kunnen bewegen met de concurrentiedynamiek in hun specifieke markt. Tegelijkertijd wordt er gestreefd naar synergie tussen de businessunits om meerwaarde te creëren, door het gezamenlijk gebruik van middelen (bv. kennis en geld), het delen van activiteiten (bv. operaties en verkoop) en het samen aanbieden van waardeproposities (bv. producten en merken). Synergie organiseren is echter complex omdat dit haaks staat op de autonomie die businessunits nodig hebben om in te kunnen spelen op hun markt. Dit wordt de paradox van synergie en reactievermogen genoemd. Het 11C Synergie model laat zien dat je deze paradox gedeeltelijk kunt omzeilen.

CONCEPTUEEL MODEL

Het 11C Synergie model stelt de breed gedragen veronderstelling op de proef dat je synergie uitsluitend kunt bereiken met centralisatie, terwijl reactievermogen decentralisatie vereist. Kader je de evenwichtsoefening tussen synergie en reactievermogen puur als ‘centralisatie-decentralisatie’ vraagstuk, dan ga je voorbij aan het feit dat er naast centralisatie nog 5 andere manieren zijn om synergie tussen businessunits te organiseren.

DE KERNELEMENTEN

De 6 manieren om synergie te organiseren. Het 11C Synergie model wordt weergeven als een 3 x 2 matrix met de volgende assen:

  1. Synergiemechanisme Op deze as worden 3 verschillende manieren onderscheiden waarop businessunits kunnen samenwerken. Dit geeft antwoord op de vraag 'Hoe wordt er toegevoegde waarde gecreëerd?'
  • Concentratie Wanneer middelen en/of activiteiten samen worden gebracht in één organisatorische entiteit (één unit), worden ze geconcentreerd.
  • Coördinatie Wanneer middelen en/of activiteiten die verdeeld zijn over verschillende businessunits, voortdurend worden georkestreerd (continue afstemming), worden ze gecoördineerd.
  • Coalitie Wanneer middelen en/of activiteiten die verdeeld zijn over businessunits, op projectbasis worden afgestemd (tijdelijk team), wordt een coalitie gevormd.

2. Synergiedriver Op deze as wordt onderscheid gemaakt tussen wie er aan zet is om de businessunits te laten samenwerken. Dit geeft antwoord op de vraag ‘Wie is eigenaar van de creatie van toegevoegde waarde?’

  • Control De samenwerking komt vanuit het corporate center en wordt afgedwongen op basis van formele hiërarchie (top-down).
  • Coöperatie De samenwerking komt vanuit de businessunits en wordt bereikt door middel van onderling overleg (horizontaal).

Wanneer je de 2 bovengenoemde assen samenvoegt, ontstaan 6 verschillende manieren om synergie te organiseren:

  1. Centralisatie Haal de activiteiten uit de businessunits en breng ze onder in één unit die rapporteert aan het corporate center (bijvoorbeeld een corporate salesteam).
  2. Combinatie Het is mogelijk om activiteiten van businessunits vrijwillig samenvoegen in één unit, die aan hen beiden rapporteert (bijvoorbeeld een gezamenlijk salesteam).
  3. Connectie Een functionaris kan de formele bevoegdheid ontvangen om doorlopend afstemming af te dwingen tussen businessunits (bijvoorbeeld een key accountmanager).
  4. Community Businessunits kunnen uit zichzelf informatie delen en hun activiteiten op elkaar afstemmen door coöperatieve netwerken uit te bouwen (bijvoorbeeld key accountcommunities).
  5. Catalyst (Katalysator) Een manager kan de formele bevoegdheid ontvangen om een multi-businessunit project aan te sturen (bijvoorbeeld een corporate salesproject).
  6. Cross-unit project Businessunits kunnen vrijwillig de krachten bundelen in een tijdelijk team om een gemeenschappelijk project te realiseren (bijvoorbeeld een gezamenlijk salesproject).

Krijg grip op de complexiteit en diversiteit in je organisatie met de Leiderschap & Management programma’s van TIAS en leer hoe je samenwerking organiseert over business units heen. Benieuwd welk programma het beste aansluit bij jouw ambities, leerbehoeftes en carrièrefase?

DE BELANGRIJKSTE INZICHTEN

Op basis van de 6 manieren van synergie organiseren die uit het 11C Synergie model naar voren komen, kunnen de volgende 5 inzichten worden geformuleerd:

  • Synergie staat niet gelijk aan centralisatie Maar al te vaak wordt de corporate balans tussen synergie en reactievermogen benaderd als een kwestie van centralisatie-decentralisatie, waarbij centralisatie wordt gezien als de enige manier om synergieën te bereiken. Dit is te kort door de bocht.
  • Synergie staat niet gelijk aan top-down Synergie wordt te vaak gezien als de verantwoordelijkheid van het corporate center terwijl de businessunits moeten waken over hun autonomie. Maar de helft van de manieren om synergieën te creëren is afhankelijk van het nemen van initiatief door de businessunits zelf.
  • 6 manieren om synergieën te organiseren Er zijn 6 verschillende manieren om synergieën te organiseren, en deze hebben ieder hun voor- en nadelen. Centralisatie is de meest extreme van de 6, met de grootste negatieve impact op het reactievermogen van de businessunits. De andere 5 opties ondermijnen het reactievermogen veel minder. Daarom is het aan te raden eerst deze 5 opties te overwegen, voordat je besluit over te gaan tot de meest verregaande vorm van synergie: centralisatie.
  • Organiseren is niet hetzelfde als structureren Normaliter zie je uitsluitend centralisatie en connectie als synergieopties terug op een organigram. Waarschijnlijk denken mensen daar ook het eerste aan. De andere 4 opties zijn minder 'structurele' methodes om synergieën te organiseren. Deze synergieopties komen dan ook niet naar boven als je enkel organigrammen gebruikt om na te denken over de organisatie van je bedrijf.
  • Het 11C Synergie model als kaart Je kan het 11C Synergie model aanhouden om in kaart te brengen hoe de synergieën momenteel georganiseerd zijn in je organisatie en hoe ze in de toekomst anders georganiseerd zouden kunnen worden. Gebruik je het model als denkkader, dan vermijd je het gevaar van de ‘centraal-decentraal’ denkfuik die inherent is aan het werken met organigrammen.
TIP

Maak synergie een businessunit vraag Synergie tussen businessunits staat hoog op de agenda van het corporate center, maar eigenlijk zouden businessunits het voortouw moeten nemen. Stel de vraag ‘welk voordeel wil ik als businessunit behalen door deel uit te maken van deze grotere organisatie en hoe kan ik dat voordeel zo simpel mogelijk organiseren?’. Hierdoor door de discussie tussen jouw businessunit en de rest van de organisatie veel vruchtbaarder. Prof.dr. Ron Meyer


NEVER STOP ASKING

TILBURG UNIVERSITY

EINDHOVEN UNIVERSITY

OF TECHNOLOGY