‘Het doorlopen van hetzelfde programma met collega's helpt om over dezelfde dingen te praten en dezelfde taal te spreken.’
‘Achteraf heb ik veel meer uit het TIAS-programma gehaald dan dat ik mezelf vooraf tot doel had gesteld.’ Aan het woord is Luc Wismans, tot voor kort innovatiemanager bij mobiliteitsexpert Goudappel Groep. Vrij snel nadat Luc het open Executive Leiderschap & Management Programma van TIAS had afgerond werd zijn managementrol omgezet in een directiefunctie en trad hij toe tot directie van Goudappel als Directeur Technologie & Innovatie.
Behoefte aan meer structuur
Luc Wismans had niet de ambitie om de rol van de algemeen directeur die als eerste met pensioen zou gaan, over te nemen. Hij zag echter wel in dat het TIAS-programma voor zijn rol van innovatiemanager van waarde kon zijn. ‘Ik kom uit de inhoud. Wat ik deed als innovatiemanager, deed ik op basis van alle kennis en kunde die ik zelf had opgebouwd in combinatie met vooral ook een hele grote brok gezond verstand. Dat is op zich denk ik al waardevol, maar ik had heel erg de behoefte om er meer structuur in aan te brengen en ook meer gevoel te krijgen bij wat er speelt op strategisch niveau.’
Aansluiting bij eigen ontwikkelbehoefte
Luc was vooral geïnteresseerd in de modules en masterclasses waar hij als innovatiemanager zijn voordeel mee kon doen. ‘Dit lag met name op het vlak van beter kunnen aansturen van en ervoor zorgen dat er bepaalde zaken ook daadwerkelijk werden opgepakt. Want ik had wel budget, maar geen mensen. Dus ik was vooral bezig om voldoende draagvlak te creëren.’
Persoonlijk leiderschap
Hij startte met de masterclass Governance en koos daarna voor de modules Strategisch Leiderschap en Organisatorisch Leiderschap om gevoed te worden met verschillende handvatten en inzichten waarmee vraagstukken aangevlogen kunnen worden. ‘Uiteindelijk bleek dat heel waardevol maar juist de module Persoonlijk Leiderschap heeft me heel veel gebracht en bijgedragen aan mijn ontwikkeling. Over die module had ik eigenlijk niet zo goed nagedacht maar besloot hem uiteindelijk toch te doen omdat ik dacht dat het misschien wel eens goed zou zijn om naar mezelf te kijken. In de dagelijkse praktijk heb je immers niet de tijd om nadrukkelijk stil te staan bij een aantal zaken en kritisch naar jezelf te kijken. Hoe gedraag ik mij in sommige situaties? En, waarom doe ik dat eigenlijk? Wat zit daar dan achter? Dat geeft een stukje rust, merk ik. Dat je jezelf, ook al denk je jezelf goed te kennen, toch weer beter begint te leren kennen, omdat je uitgedaagd wordt om op bepaalde manieren naar jezelf te kijken. En daarin ook gechallenged wordt door de andere deelnemers die aan tafel zitten. Dat helpt heel erg om voor jezelf weer wat zaken helderder te krijgen.’
Het leerdoel?
‘Ik vond alleen al de vraag “Wat is je leerdoel?” die je bij Persoonlijk Leiderschap voorgelegd krijgt een hele belangrijke. Je denkt dat wel even snel op te kunnen schrijven. Maar toen ik daarop werd gechallenged, bleek mijn leerdoel helemaal niet het leerdoel te zijn dat ik had opgeschreven. Bij andere deelnemers zag ik dat ook gebeuren. In sommige gevallen bleek het zelfs een leerdoel te zijn dat anderen hadden geformuleerd.’ Zo dacht Luc dat het hem zou helpen draagvlak te creëren als hij zich in sommige gevallen wat diplomatieker zou kunnen opstellen. ‘Niet dat ik altijd de botte bijl hanteer, helemaal niet. Maar toen op die leervraag werd doorgevraagd, bleek uiteindelijk mijn leervraag “Hoe kan ik vanuit mijn kracht ervoor zorgen” – ik word juist gewaardeerd om mijn transparantie, openheid en eerlijkheid in gesprekken - “dat ik draagvlak weet te creëren?”
‘Doordat je continu aan het kijken bent naar wat er speelt in andere organisaties, ga je in je eigen organisatie zaken herkennen die je eerder nog niet hebt gezien.’
Naam Luc Wismans
Functie Directeur Technologie & Innovatie bij Goudappel Groep, een bedrijf gespecialiseerd in alle aspecten van mobiliteit. In deze functie is Luc eindverantwoordelijk voor technologie, innovatie en digitalisering, een dossier dat steeds belangrijker wordt in het werkveld van het bedrijf. Dat is ook de reden dat Goudappel een extra directiefunctie met deze eindverantwoordelijkheid heeft toegevoegd aan de oorspronkelijk tweekoppige directie. Naast zijn directiefunctie is Luc vanuit Goudappel al jarenlang associate professor bij de Universiteit Twente, met als doel wetenschap en praktijk bij elkaar te brengen door het onderzoek dat gebeurt op de universiteit te vertalen in waarde voor de klanten van Goudappel. Uit die rol is uiteindelijk de functie innovatiemanager ontstaan en sinds kort dus een derde directiefunctie bij Goudappel
‘Het goed organiseren van mensen in een tijdperk van digitalisering en daarmee leiderschap is de grote uitdaging waar elke organisatie voor staat.’
Combinatie van wetenschap en praktijk
Wat Luc vooral als krachtig heeft ervaren aan het TIAS-programma, iets wat hij bij zichzelf ook herkent, is dat de docenten met beide benen in de praktijk staan. ‘Wetenschap wordt gecombineerd met casuïstiek die docenten vanuit hun eigen ervaring kunnen delen omdat ze zelf dicht bij dat proces aanwezig waren.’
Leren van peers
Wat er ook voor hem uitspringt is dat het Executive Leiderschap & Management Programma een open programma is waarin je als deelnemer samen met deelnemers uit andere organisaties een ontwikkeling doormaakt op vergelijkbaar niveau. ‘Enerzijds omdat je heel veel van elkaar herkent ook al komen de deelnemers uit verschillende domeinen. Dus je kunt echt iets voor elkaar betekenen. En anderzijds omdat er op die manier een interessant netwerk ontstaat. Ik ben van de week nog bij een deelnemer op bezoek geweest om ergens over te praten. Verder vind ik de combinatie van verhalen van docenten uit de praktijk met ruimte om over je eigen casuïstiek in gesprek te gaan met andere deelnemers, erg waardevol. Dat leidt er ook toe dat je na het programma nog steeds met een aantal mensen dit soort gesprekken hebt.’
Spiegelen
Wat Luc vooral positief vond aan de leeromgeving van het TIAS-programma is dat deelnemers voortdurend worden uitgenodigd om de eigen situatie te spiegelen aan die van de anderen. ‘Er is altijd ruimte om te reageren op wat je meekrijgt en hoort. Wat wel grappig is, is dat je soms door de reacties van andere deelnemers beter begrijpt welk inzicht een docent wil meegeven. Bijvoorbeeld wanneer een docent een casus aanbiedt die nogal een ver van je bed show lijkt, maar die door een andere deelnemer wel wordt herkend. Doordat hij of zij de casus van de docent vertaalt naar een praktijksituatie in de eigen organisatie, wordt het voor jezelf ineens een stuk makkelijker om het te begrijpen.
Zaken ter discussie stellen in de eigen organisatie
‘Doordat je continu aan het kijken bent naar wat er speelt in andere organisaties, ga je in je eigen organisatie zaken herkennen die je eerder nog niet hebt gezien. Je bent zo gewend dat je dingen op een bepaalde manier doet of dat zaken op een bepaalde manier geregeld zijn, dat je dit nooit ter discussie stelt. Maar als een deelnemer deelt dat hij of zij juist op dat vlak tegen bepaalde zaken is aangelopen, en dat identificeert als een oorzaak van de situatie die je nooit ter discussie stelt, dan zie je ineens de oorzaak en het gevolg. Daardoor ga je je afvragen of dit in je eigen organisatie ook speelt, wat vervolgens de aanleiding is om daarover met collega’s het gesprek aan te gaan.’
‘Ik heb de bevestiging gekregen dat we bij Goudappel deels de dingen al best goed doen maar ook de energie hebben om een aantal zaken op te pakken en te veranderen.’
Een nieuw perspectief
Terugkijkend op zijn leerervaringen is Luc er nog meer van overtuigd geraakt dan hij al was, dat de leider van nu helemaal niet de beslisser is. ‘De leider van nu is veel meer diegene die ervoor zorgt dat de mensen de juiste dingen doen, en met elkaar in gesprek zijn om tot een visie te komen. Strategische keuzes maak je juist samen in plaats van dat jij als leider zegt: “We gaan het zus en zo doen.” De opleiding heeft me daarin bevestigd, misschien nog wel in extremere zin dan ik oorspronkelijk dacht.
Verder heeft het programma geholpen mezelf de tijd te gunnen om kritisch te kijken naar hoe nu de dingen gebeuren binnen de Goudappel-organisatie versus wat er ook allemaal kan en belangrijk is. Op basis daarvan kan ik beter bepalen waar ik mijn energie in ga stoppen. De totaalstructuur van het programma met allerlei smaken, oplossingen en casussen, biedt een nieuw perspectief.’
Dezelfde leerstof, dezelfde taal Als het grote voordeel van het gezamenlijk met andere managers doorlopen van het TIAS-programma, ziet Luc dat managers in de organisatie dezelfde taal gaan spreken. ‘Het mooie was dat iedereen zijn of haar eigen traject volgde, terwijl we tegelijkertijd wel met dezelfde stof en materie bezig waren. Daardoor begrijp je elkaar beter en kun je ook makkelijker verwijzen naar de stof in de modules. Bijvoorbeeld het onderwerp “scenario denken” bij de module Strategisch Leiderschap. Tijdens de opleiding had ik van meerdere mensen gehoord dat we dit in onze organisatie nog veel te weinig doen. Toen heb ik een bijeenkomst georganiseerd met jong Goudappelaars om dat scenario denken eens uit te proberen. Het waarom daarvan hoefde ik de andere managers met ervaringen uit het TIAS-programma niet uit te leggen. Hetzelfde programma doorlopen helpt om het met collega’s over dezelfde dingen te hebben, dezelfde taal te spreken. Ik denk ook dat het uniek is voor een bedrijf om met zoveel mensen tegelijkertijd zo’n leiderschapstraject te volgen. Wanneer nog meer managers dezelfde taal leren spreken en dezelfde bagage meekrijgen, zal dat alleen maar meer voordelen opleveren voor Goudappel, denk ik.’
Organiseren van mensen Op persoonlijk niveau merkt Luc dat hij meer zekerheid en rust heeft en een stuk rijker is aan bagage. ‘Ik heb de bevestiging gekregen dat we bij Goudappel deels de dingen al best goed doen maar ook de energie hebben om een aantal zaken op te pakken en te veranderen. Ik ben me ook beter bewust van mijn eigen rol en die van anderen in het bedrijf. Dit heeft ook met de eyeopener te maken die ik aan het TIAS-programma heb overgehouden; je kunt als organisatie wel denken dat je uniek bent, maar dat blijkt dus niet zo te zijn. Omdat je met mensen te maken hebt, spelen overal vergelijkbare uitdagingen en vraagstukken. Het goed organiseren van mensen in een tijdperk van digitalisering en daarmee leiderschap is de grote uitdaging waar elke organisatie voor staat.’